تشخیص بیماری سیفلیس در بقایای استخوان انسانی (ورود و شیوع آن در اروپا و ایران دوران صفوی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری باستان شناسی ، دانشکده ادبیات دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد باستان شناسی

چکیده

سیفلیس یک عفونت فراگیر مزمن و چند مرحله­ای است که توسط یک باکتری از خانوادۀ اسپیروکت­ها، ایجاد می­شود و معمولاً از راه جنسی انتقال می­یابد و با تناوب دوره­های فعال و پنهان، مشخص می­شود. در ایران این بیماری به نام کوفت یا آتشک شناخته ­شده است. از آنجا که نخستین همه­گیری سیفلیس اندکی پس از بازگشت کریستف کلمب از سفرهای اکتشافی پدیدار شد (۱۴۹۳ میلادی)، نظریۀ آورده شدن سیفلیس از قارۀ جدید، مطرح شده است. ضایعات استخوانی مشخص فقط در مرحلۀ پایانی این بیماری رخ می­دهد و رسوب بیش از حد پریوست می­تواند باعث کمان کاذب در درشت­نی و با شیوع کمتر، در زند زیرین و زبرین شود. درگیری و التهاب مفاصل نیز در نمونه­های بالینی و باستان­شناختی ثبت شده است. در جمجمه نیز سیفلیس ظاهری "کرم خورده" به جمجمه ­می­دهد. در برخی بیماری‌های دیگر نیز درصد بسیار کمی از افراد ضایعات استخوانی مشابه سیفلیس ایجاد می‌کنند که یاز و بژل از آن جمله­اند. این بیماری­ها با ظاهر شدن ضایعات اولیۀ موضعی در محل انتقال، انتشار باکتری در سراسر بدن و ضایعات گسترده (مرحلۀ دوم)، تداوم در طول سال‌ها عفونت بدون علامت (نهفته) و ایجاد احتمالی ضایعات مخرب دیررس (مرحلۀ سوم) اندام­های مختلف، از جمله استخوان پدیدار می­شوند. علی‌رغم اهمیتِ مواردِ دارای تاریخِ مطمئن در بحث در مورد منشأ بیماری سیفلیس، اکثر نویسندگان روش‌های مورد استفاده برای گاهنگاری نمونه­های استخوانی مورد استفاده را با جزئیات توصیف نکرده­اند. در مجموع، پس از بررسی شواهد کنونی در مورد بیماری سیفلیس و شیوع آن در جوامع باستانی، به نظر می­رسد مناطق خاصی از جهان از جمله ایران نیاز به مطالعه بیشتر دارند. توجه روزافزون پژوهشگران به مکان‌های کمتر مطالعه­ شده‌ ممکن است تاریخچۀ این عفونت را در جمعیت‌های انسانی در سراسر جهان روشن کند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Diagnosis of syphilis in human bone residues Its arrival and prevalence in Europe and Iran during the Safavid era

نویسندگان [English]

  • Elham Farnam 1
  • Elnaz Moghaddasian 2
1 Ph.D. Candidate of Archeology, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 M.A. in Archaeology
چکیده [English]

Syphilis is a chronic, multi-stage infection caused by a bacterium from the Spiroct family and it's usually sexually transmitted. and it is characterized by the alternation of active and hidden periods. This disease is known as "Kuft" or "Atshk" in Iran. Since the first syphilis epidemic emerged shortly after Christopher Columbus returned from expeditions (1493). The theory has been proposed that syphilis brought from the new continent. In the final stage of the disease certain bone lesions occur and excessive periosteal sedimentation can cause bending in Tibia and with less prevalence, in the Ulna and Radius. Involvement and inflammation of joints have also been recorded in clinical and archaeological samples. In the skull, syphilis gives the skull a "worm-eaten" appearance. In some other diseases, a very small percentage of people develop bone lesions similar to syphilis, including Yaz and Begel. These diseases appear with appearance lesions at the place of transmission, spreading bacteria throughout the body and extensive lesions (second stage), continuity over the years without symptoms (latent) possible late destructive lesions (third stage) of different organs, including bone. Despite the importance of cases with a reliable history in discussing the origin of syphilis, most authors have not described the methods used for chronology of bone samples used in detail. Generally, after reviewing the current evidence about syphilis and its prevalence in ancient societies, it seems that certain regions of the world, including Iran, need to more study. Probably, increasing attention of researchers to less studied places may shed light on the history of this infection in human populations around the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Palaeopathology
  • Sexually Transmitted Diseases
  • Syphilis
  • Kuft
  • Periosteal Reactions
  • False Bow (Saber shin)