دانشجوی کارشناسی ارشد باستان‌شناسی پیش از تاریخ دانشگاه تهران
چکیده
گورهای جمعی روستای هزاره ششمی (پ.م) حاجی‌فیروز در شمال‌غرب ایران را می‌توان پدیده‌ای متمایز و منحصربه‌فرد در نوسنگی فلات ایران دانست. علاوه بر شماری تدفین انفرادی در گودال‌های کم‌عمق زیر کف بناها، بخش عمده بقایای انسانی در استخوان‌دان‌هایی روی سطح زمین در چند خانه به دست آمده‌اند. این استخوان‌دان‌ها یا از تخته‌سنگ‌ها ساخته شده بودند یا سازه‌های خانگی (مانند اجاق‌ها) بودند که با کارکرد ثانویه برای نگهداری استخوان، مورد استفاده (مجدد) قرار گرفته بودند. استخوآن‌ها معمولاً به‌صورت جزئی یا کامل از حالت طبیعی و آناتومیکی خارج شده بودند و بر روی بیشتر استخوان‌ها و بیش از همه بر روی جمجمه‌ها گل‌اخرا‌ی سرخ پاشیده شده بود.بررسی آیین‌های تدفین در سراسر فلات ایران، در نگاه نخست، تصویری نسبتاً ناهمگون ارائه می‌دهد، اما با نگاهی دوباره و دقیق‌تر می‌توان الگوهای فراگیر و جامعی را در آن تشخیص داد. مقاله حاضر درصدد آن است که دیدگاه‌ها و داده‌های تازه‌ای درباره چگونگی تفسیر برخی وجوه مشخصه آداب تدفینی در فلات ایران ارائه کند.
